Selecteer een pagina

Geef jij altijd meer geld uit dan dat je hebt? Of spaar je elke euro en ben je nog niet tevreden over jouw financiën? Lees in deze blog wat jouw geldtype zegt over de manier waarop je met geld omgaat.

Onderzoek jouw geldovertuigingen. Uitleg over de 8 verschillende geldtypen. 

We gaan allemaal anders met geld om. Jouw unieke levenservaringen hebben zich geconditioneerd in je omgang met geld. Je levenservaringen zijn er de oorzaak van dat je bepaalde financiële opvattingen en gewoonten hebt ontwikkeld en andere vermijdt. Er zijn ook veel overeenkomsten binnen bepaalde groepen mensen. In het boek ‘Geld is niet waar het om draait’
beschrijft Brent Kessel 8 verschillende archetypen.

Archetypen kunnen worden gezien als energieën in ons. Wanneer je weet welk archetype dominant bij jou aanwezig is, helpt dit om inzicht te krijgen in je eigen gedragspatronen en de kracht te vinden om te veranderen. Je ontdekt je eigen sterke punten en valkuilen.

Vaak begrijpen we alleen de manier waarop ons eigen archetype handelt. We hebben het gevoel dat mensen die zich anders gedragen van een andere planeet komen. We kunnen ook behoorlijk geïrriteerd raken als we worden geconfronteerd met de gevaren en valkuilen die ons archetype met zich meebrengt. Daarom klampen we ons vast aan de opvatting dat ons archetype de enige verstandige benadering is van geld. Echter, juist door te leren van de kwaliteiten en valkuilen van archetypen zullen we in staat zijn een betere balans vinden op financieel gebied.

De archetypen zijn niet bedoeld om jezelf of anderen vast te leggen, te diagnosticeren of te beperken. Ze zijn bedoeld om je te prikkelen, zodat je in staat bent om je onbewuste gedrag op financieel gebied te herkennen.

Hoe gaan we om met dit belangrijke aspect in ons leven als mensen zo verschillend omgaan met geld – gezond en minder gezond? Het antwoord is de middenweg. Iemand die de middenweg bewandelt wordt beïnvloed door de positieve aspecten van alle archetypen.

De meesten van ons zitten het grootste deel van hun leven gevangen in één of misschien twee archetypen. We blijven daaraan vastzitten omdat we geen kritische vragen stellen bij het kernverhaal dat ons archetype ons vertelt over de wijze waarop we als mens overleven en gelukkig worden. Onze kernverhalen zijn gericht op geld of voorwerpen buiten ons.

Voor elk archetype geldt dat zij kernkwaliteiten en valkuilen heeft. Hieronder volgen de omschrijving per archetype. Daarnaast wordt aangegeven welke archetypen elkaar goed in balans houden. Ik raad je daarom aan om kennis te nemen van de beschrijvingen van álle archetypen, ook degene van wie je wat kunt leren. Vaak bezit het archetype dat ons tegenstaat juist de kracht die we het meest nodig hebben om ons leven in balans te krijgen en een gevoel van vrijheid te ervaren. Alles draait om het vinden van de balans in de omgang met geld en wat gelukkig maakt.

Deze beschrijvingen van de 8 verschillende archetypen zijn afkomstig uit het boek: ‘Geld is niet waar het om draait’ van Brent Kessel. In het boek staan nog veel uitgebreidere beschrijvingen en oefeningen. Daarnaast geeft het boek je een strategie om slim te investeren die in lijn ligt met de kerngedachten waarop deze archetypen gebaseerd zijn. Zelfkennis is de sleutel tot succesvol investeren en andere vormen van financieel beheer. Wil je het boek bestellen? Klik dan HIER.

De Bewaker: Is altijd alert en voorzichtig

Kernkwaliteiten: Alertheid en voorzichtigheid.

Pijnlijke emotionele toestanden zijn: angstig, bang, paniekerig, zwaarmoedig en bezorgd.

De Bewaker zorgt ervoor dat we niet op een onverantwoordelijke manier ons geld uitgeven. De keerzijde daarvan is dat Bewakers vaak bang zijn, heel bang. Ze vrezen dat er iets vreselijk mis zou kunnen gaan. Hun kernverhaal bevat meestal een doemscenario, zoals terrorisme, opwarming van de aarde, nucleaire wapens die in verkeerde handen vallen of betalingsachterstanden.

Sommige Bewakers gaan heel effectief met geld om. Ze hebben in het verleden geleerd dat sparen, zuinigheid en (conservatief) investeren de beste manieren zijn om hun angst te bezweren. Maar zelfs met strategieën die door de buitenwereld als voorzichtig worden gezien, verdwijnen de onderliggende zorgen van de Bewaker niet.

Het kan goed zijn om op je hoede te zijn en je zorgen te maken. Dat maakt ons alert als we een riskant financieel pad bewandelen. De meeste Bewakers maken zich echter teveel zorgen over hun financiële situatie. Ze worden geplaagd door een ongezonde hoeveelheid angst of onrust ten aanzien van geld, ook al zien ze dat soms niet als ongezond, verstoord of overdreven. Of het terecht is of niet, is niet het punt. Deze overdreven zorg vertroebelt het oordeel en leidt er vaak toe dat ze verkeerde financiële beslissingen nemen en veel meer lijden dan noodzakelijk is.

Bijna iedereen heeft op zijn minst één pijnlijke herinnering die in verband staat met geld. Gewoonlijk ontstaan voor ons vijftiende levensjaar allerlei andere geldwonden. Zo’n wond kan het verdriet zijn dat we voelden toen we voor het eerst onze portemonnee verloren en al ons zakgeld kwijt waren. Of het moment dat we voor het eerst in de gaten kregen dat onze ouders niet in staat waren om voor eten, onderdak of andere levensbehoeften te zorgen.

Mensen die opgroeiden in een welvarende omgeving hebben in hun jeugd misschien nooit een overlevingsstrijd gekend, en misschien ook geen ervaring met het verlies van geld. Maar deze mensen kunnen wel andere moeilijke ervaringen hebben gehad, zoals het verdriet, de woede of de schaamte die zij voelden toen ze ontdekten dat anderen een hekel aan hen hadden omdat ze meer hadden dan zij. De angst om gehaat, afgewezen, verlaten of in de steek gelaten te worden kan uiterst pijnlijk zijn voor kinderen uit welvarende of zelfs middenklassengezinnen. In ons hoofd geven we het geld de schuld van deze ervaring en daarom beschouwen we het geld ook als iets wat ons kan redden of beschadigen.

Veel mensen maken zich zorgen over geld of zijn bezorgd dat ze de financiële zekerheid verliezen die ze daartegen beschermt. Wat Bewakers onderscheidt van andere archetypen is dat ze niet genoeg emotionele zekerheid hebben ontwikkeld om werkelijk van het leven te kunnen genieten. Ze verkeren meer dan anderen in een angstige toestand of zijn zo ‘opgebrand’ van het zich zorgen maken dat ze emotioneel verdoofd zijn. Soms kunnen deze angsten heel reëel zijn: in dat geval zal De Bewaker fysiek actie moeten ondernemen – zoals het verminderen van de kosten – om meer sociale zekerheid te creëren.

In andere gevallen zijn de angsten van dit archetype minder reëel, aangezien ze niet echt in gevaar verkeren of ten onder dreigen te gaan, hoewel ze in financieel opzicht misschien een tegenslag te verwerken hebben gekregen of krijgen.

Op emotioneel niveau raken we allemaal in paniek bij de gedachte dat we ons huis, een opleiding voor de kinderen of ons pensioen moeten opgeven. We hebben het gevoel dat we het niet zullen overleven, terwijl ons leven in werkelijkheid helemaal niet op het spel staat.

Hoewel Bewakers het gevoel hebben dat ze controle krijgen over het oncontroleerbare, door zich zorgen te maken over hun financiën, hebben ze uiteindelijk weinig baat bij al hun zorgen. Als onze geest het antwoord weet op de vraag waarom we ons voelen zoals we ons voelen, denkt hij dat hij ook in staat zal zijn om er iets aan te doen – om ons een beter gevoel te geven of de negatieve gevoelens te laten verdwijnen. Maar acties die we ondernemen vanuit een angstige of bezorgde gemoedstoestand leiden zelden tot innerlijke rust. Meestal put De Bewaker zich uit totdat hij geen energie meer heeft om zich zorgen te maken.

Het enige wat positief is aan het je zorgen maken is dat het je attent maakt op gedrag dat we moeten veranderen. Een aantal tot dit archetype behorende mensen nemen, hoewel ze zichzelf lang pijnigen voordat het zover is, gezonde financiële beslissingen. In plaats van de angstgevoelens te relativeren laten De Bewakers hun negatieve gedachten ongecensureerd doorwoekeren. In het ergste geval staan ze zelfs toe dat hun angsten de gedaante aannemen van allerlei verschrikkelijke irreële doemscenario’s.

Tips voor De Bewaker:

  • Neem je vaker voor om iets leuks en wat ontspannend is te gaan doen.
  • Ga na hoe reëel je angsten zijn. Raadpleeg desnoods een professional. Hoe waarschijnlijk is het dat het negatieve scenario daadwerkelijk zal plaatsvinden? Pas als het negatieve scenario heel reëel blijkt te zijn, onderneem je benodigde stappen.
  • Angsten zullen niet verdwijnen door meer na te denken. Daarom is het goed om je bewust te worden van je lichaam en te ontspannen, bijvoorbeeld door middel van een ademhalingsoefening.
  • Neem nooit beslissingen als je emotioneel bent. Ga rustig zitten en neem nodige beslissingen door middel van een voor- en tegenanalyse of met behulp van een consulent die je helpt om de juiste keuzes te maken.
  • Heb jij vaak last van negatieve gedachten? En levert dat stress op? Pak als eerste je stress aan. Volg bijvoorbeeld de online cursus: nooit meer zorgen of stress. 

Archetypen die je moet benadrukken om balans te creëren zijn, De Plezierzoeker, De Imperiumbouwer, De Onschuldige.

De Plezierzoeker: geeft de voorkeur aan plezier maken in het hier en nu

Kernkwaliteiten: Genieten, plezier en vreugde.

Pijnlijke emotionele toestanden zijn: hongerig, hebzuchtig, impulsief, ongeduldig en narcistisch.

De Plezierzoeker wil leuke dingen kopen. Hij gelooft in de volgende formule: meer geld = meer plezier = meer geluk. Vaak komt dit voor bij kinderen die van vroeger uit gewend zijn aan een hogere levensstandaard dan ze zich als volwassene kunnen veroorloven. Of zij hadden juist het gevoel dat er vroeger niets mogelijk was, omdat hun ouders zuinig leefden en zijn zich hier onbewust tegen gaan afzetten door dit op latere leeftijd te overcompenseren.

De Plezierzoeker kan troost zoeken door geld uit te geven aan dingen of ervaringen die tijdelijk plezier geven. Zij raken er steeds meer van overtuigd dat geld er is om van te genieten en niet om op te potten. Mensen die sparen zien zijn vaak als ‘krenten’.

Voor Plezierzoekers is geld bedoeld om het leuk te hebben in dit leven. De meeste mensen genieten van uit eten gaan, massages, luxueuze vakanties of het kopen van dingen waar ze van houden. In feite heeft iedereen een Plezierzoeker in zich. Zoals met alle archetypen is het werkelijke probleem de balans. Levert dit gedrag je financiële schade op? Is de bevrediging die het oplevert minder groot dan andere mogelijke bestedingen van je geld, zoals de zekerheid dat je genoeg spaargeld hebt voor het geval dat je bejaarde moeder op een dag naar een verpleeghuis moet of dat je in staat bent de kinderen te laten studeren? Wordt je gedrag gemotiveerd door angst – voor een saai leven of andere angsten?

Doordat Plezierzoekers gericht zijn op het genieten van het leven, hoeven ze niet in het gat te kijken – de pijnlijke gevoelens van leegheid die bij ieder mens van tijd tot tijd opkomen. Door de leegte voortdurend te vullen met dingen die afleiden, ontlopen Plezierzoekers de moeilijke vragen die in stilte zouden kunnen opkomen – over het doel van hun leven, of ze wel leven volgens hun waarden, en de vraag welke gevoelens ze met het zoeken van plezier eigenlijk proberen te ontvluchten.

De aard van de onderliggende angsten van De Plezierzoeker varieert per persoon. Als je verzet voelt bij het voorstel om een bepaald voorwerp dit keer niet te kopen, dan is de kans groot dat deze koopimpuls een dieper gevoel verdooft. Als je de verleiding tot kopen weerstaat zul je waarschijnlijk niet alleen een behoorlijke weerstand ervaren, maar misschien ook verdriet. Het goede nieuws is dat je wellicht zult ontdekken dat het gevoel dat je vreesde lang niet zo pijnlijk is als je had verwacht. Het kan zelfs nieuwe deuren of wegen openen.

Onze consumptiemaatschappij wil het liefst van iedereen een Plezierzoeker maken. Mensen die sterk aanleunen tegen dit archetype zullen heel eerlijk moeten zijn en zichzelf de vraag stellen wat hun uitgaven motiveert. Als het om geld gaat neigen Plezierzoekers ertoe om een houding te hebben van ‘Wat kan mij het schelen’. Maar er is een andere uitdrukking die veel dichter bij de waarheid komt: ‘Het venijn zit in de staart’. De Plezierzoeker zegt vaak: ‘Ik ben vreselijk met geld’. Maar door je kop in het zand te steken, leg je niet alleen veel druk op jezelf, maar ook op je familieleden. Veel Plezierzoekers lopen vast in hun romantische relaties, doordat ze meer uitgeven dan ze zich kunnen veroorloven. Schulden zijn het natuurlijke gevolg van de onbeheerste levensstijl waarin het zoeken naar plezier voorop staat.

Plezierzoekers kunnen te maken krijgen met faillissement of schuldgevoelens en angst als de rekeningen komen. Ze kunnen te maken krijgen met een mager pensioen. Ze kunnen impulsief besluiten om geld uit te geven aan renovatie van een woning of de aanschaf van een auto, terwijl ze aan hun kinderen vertellen dat ze niet genoeg geld hebben voor hun studie.

Tips voor De Plezierzoeker:

  • Neem je voor, ‘door binnen mijn grenzen te leven en voor mijn toekomst te zorgen, schep ik op lange termijn een ander soort plezier en dat is wat ik wil bereiken’.
  • Ga voor jezelf na, wat heeft mijn recente aankopen gemotiveerd? Waarom heb ik dit gekocht? Hoe voelde het toen ik het artikel kocht? Voelt het nu nog steeds zo? Zo niet, hoe lang duurde het gevoel?
  • Maak een lijst met je vijf belangrijkste dingen in het leven en een lijst met de vijf dingen waar je in de laatste week geld aan hebt uitgegeven. Stel jezelf de vraag: In hoeverre droeg ik, toen ik hieraan geld uitgaf, bij aan de lijst van de vijf belangrijkste dingen in mijn leven? Of ging het juist ten koste daarvan?
  •  Vind andere manieren in het leven om plezier te maken in het dagelijkse leven die minder geld kosten. Probeer eens 24 uur te leven zonder geld uit te geven.
  • Zoek een coach die je helpt inzicht te krijgen in jouw (financiële) gedragspatronen. Alle verandering is moeilijk en door een coach in te schakelen zorg je dat je een stok achter de deur hebt om het toch te doen. Je wordt gewezen op je eigen blinde vlekken.

Archetypen die je moet benadrukken om balans te creëren zijn, De Bewaker en De Spaarder.

De Idealist: hecht vooral waarde aan creativiteit, mededogen, sociale gerechtigheid of spirituele groei

Kernkwaliteiten: Visie en compassie.

Pijnlijke emotionele toestanden zijn: verveeld, sceptisch, wantrouwig, opstandig en boos.

Idealisten zijn meer dan welke archetype dan ook tégen geld. Ze voelen zich in de kringen van de middenklasse en de hogere klasse niet thuis. Ze schamen zich en weten zich geen raad met financiële zaken. Als ze aan geld denken volgt er instinctief een negatieve reactie. Idealisten die zich voor geld schamen hebben soms het gevoel: ‘Hoe kan ik zoveel hebben als anderen zo weinig hebben?’ ‘Als ik echt geïnteresseerd was in een betere wereld, zou ik delen wat ik had.’ De aversie van Idealisten tegenover geld draagt bewust of onbewust bij aan een onevenwichtig en onbevredigend financieel leven.

Onder Idealisten behoren vaak sociale activisten, spirituele zoekers en kunstenaars. Ze concentreren zich vooral op hun roeping, de zaak waar ze in geloven of het spirituele pad dat ze volgen. Ze verkeren vaak in verwarring over hun financiële behoeften en hun reële financiële situatie. Zelfs als ze zuinig leven en door hun minimale uitgavenpatroon kunnen rondkomen van hun spaarzame inkomen, dwingt het gebrek aan financiële stabiliteit hen soms om een baan te nemen waarin ze zich niet thuis voelen. Hierdoor besteden ze vaak meer tijd aan het zich zorgen maken over geld dan aan hun levenskeuze.

Hoewel ze een hekel hebben aan geld, zitten ze vaak net als anderen gevangen in een kringloop van verlangen, zelfs als hetgeen ze willen niets van doen heeft met hun financiën. De stress die ze voelen ten aanzien van geld versterkt hun aversie ertegen. Geld zelf lijkt het probleem te zijn dat hen ervan weerhoudt om hun ware passie te volgen en niet de manier waarop ze met geld omgaan.

Soms zijn mensen waarbij dit archetype dominant is financieel afhankelijk van geld dat ze niet zelf hebben verdiend – via een partner, een studiebijdragen van hun ouders, een echtscheidingsregeling, een erfenis of een creditcard. Omdat we leven in een cultuur waarin onafhankelijkheid belangrijk gevonden wordt, voelen Idealisten die financieel niet zelfvoorzienend zijn zich vaak schuldig en onzeker, ook al weten ze dit soms goed te verbergen.

Zoals bij elk archetype schuilt in de visie van De Idealist ook veel waarheid. De gevolgen van de vrije markt hebben bijgedragen aan veel menselijk leed. Schandalen waarbij grote ondernemingen winst boven mensen of milieu plaatsen, rechtvaardigen het natuurlijke wantrouwen van De Idealist tegenover ‘het systeem’.

Idealisten voelen zich vaak solidair met de armen en als ze geld verdienen, hebben ze soms het gevoel dat ze niet loyaal, ja zelfs hypocriet zijn, wat hen in verwarring brengt. Ze zien geld als wortel van het kwaad, een strategie die niet altijd houdbaar is in de wereld waarin we leven. Het onvermogen om theorie en praktijk met elkaar in overeenstemming te brengen zorgt vaak voor boosheid en frustratie.

Idealisten gebruiken hun opvattingen over geld om zichzelf te beschermen. Sommige idealisten hebben zoveel moeite om hun eigen kwetsbaarheid of aansprakelijkheid in ‘the money game’ toe te geven, dat ze een oogje dichtknijpen voor de manier waarop ze zich financieel afhankelijk maken van anderen.

Terwijl sommige Idealisten voor hulp afhankelijk zijn van anderen, met alle gemengde gevoelens die daarbij horen, zijn andere Idealisten van niemand afhankelijk. Ze maken zich liever druk om hun creatieve, spirituele of sociale idealen dan om geld. Het gevolg is vaak wel dat ze zichzelf daarmee financieel saboteren. Je financiën op orde houden is lastig en niet altijd even interessant. Idealisten besteden hun intelligentie en passie liever aan hun roeping dan aan geldzaken.

Zoals bij elk archetype loont het ook om een Idealist te zijn. Er kan en moet veel verbeterd worden aan ons economisch stelsel. De talloze problemen waar mensen die in armoede opgroeien, mee te maken krijgen, worden moeilijk begrepen door mensen die geen armoede kennen. Niemand kan ontkennen dat de rijken en de grote ondernemingen vaak misbruik maken van hun macht. Maar de mensen die het meest effectief zijn in het veranderen van de maatschappij hebben in zichzelf een balans gevonden, zodat ze niet tegenover de wereld staan die ze willen verbeteren.

Tips voor De Idealist:

  • Probeer anders te denken over geld. Realiseer je dat geld goed is als het wordt gebruikt om balans te scheppen. Is je opvatting de prijs waard die je betaalt in je financiële leven?
  •  Laat het idee dat het systeem corrupt is even los en richt al je aandacht op je zelf. Wat zie je over het hoofd als het gaat om je relatie met geld? Zou je kunst of ideaal er niet mee gediend zijn als je in je eigen levensonderhoud kon voorzien?
  • Stel je eens voor wat je met meer geld zou kunnen doen. Maak een lijst van de idealen die je met geld zou kunnen dienen.
  • Doe onderzoek. Schrijf al je vooroordelen over geld op. Confronteer vervolgens elk van deze gedachten met de volgende vragen: 1. Is deze gedachte waar? 2. Is het mogelijk om er absoluut zeker van te zijn dat dit waar is? 3. Wat voor reacties voel je als je deze gedachte denkt? 4. Hoe zou je zijn zonder die gedachte?

Archetypen die je moet benadrukken om balans te creëren zijn, De Spaarder, De Onschuldige en De Ster.

De Spaarder: streeft naar zekerheid en overvloed door een zo groot mogelijk financieel vermogen te verzamelen

Kernkwaliteiten: zekerheid, zelfstandigheid en overvloed.

Pijnlijke emotionele toestanden zijn: angstig, obsessief, gespannen, hamstergedrag, gierigheid, hyper analytisch en altijd aan de toekomst denkend.

De Spaarder wil meer sparen. Hij zorgt ervoor dat we onze financiële zelfstandigheid niet verkwanselen. Geld vertegenwoordigt voor hem zekerheid, stabiliteit, bescherming en voeding. Op emotionele momenten stellen Spaarders sparen gelijk aan overleven. Een gesprek aan spaargeld staat voor hem gelijk aan een kans op financieel faillissement. Op die manier krijgt geld een oneigenlijke importantie, wat vaak leidt tot een obsessief verlangen naar het tellen van hun spaargeld, buitensporige aandacht voor het rendementspercentage van hun investeringen en moeite met het kopen van dingen of spanningen met een partner, familieleden of vrienden die naar hun mening ‘te gemakkelijk’ zijn met geld.

Spaarders kunnen twee wegen volgen: 1. Gericht zijn op het beperken van uitgaven. 2. Gericht zijn op het vergroten van hun spaargelden. Net zoals bij Bewakers is hun kernverhaal dat ze bang zijn om in de goot te belanden.

Het eerste type heeft moeite met het uitgeven van geld, zelfs voor dingen die prettig voor hem zijn en die hij zich kan veroorloven. Het tweede type Spaarder wordt niet zozeer gedreven door angst of de dreiging van financieel faillissement, maar is in plaats daarvan verslaafd aan de groei van zijn spaargelden. Soms zijn mensen zo, omdat sparen hogelijk werd geprezen toen ze jong waren. Het kan ook zijn dat ze een vader of moeder (of ander rolmodel) hadden die veel spaarde en die ze naar de kroon wilde steken. Ook kunnen Spaarders zo zijn omdat ze in het verleden iemand hebben gekend die niet spaarde en in de problemen kwam, waarna ze zichzelf hebben gezworen het voorbeeld van die persoon niet te volgen.

Er zijn veel Spaarders die elk jaar grote bedragen wegschenken of uitgeven en zichzelf in niets tekort doen. Wat deze mensen toch tot Spaarder maakt is dat ze meer bij elkaar hebben verzameld dan ze ooit kunnen uitgeven, of jaarlijks veel meer verdienen dan ze weggeven of uitgeven. De Spaarder wil zijn financiële nettowaarde elk jaar zien groeien. Het is vooral het vermeerderen en bewaren en niet het hebben, weggeven of uitgeven van geld dat hen een goed en rustgevend gevoel geeft.

Spaarders vormen het ideale archetype van individueel financieel beheer. Er zijn talloze boeken geschreven die mensen helpen om een betere spaarder te worden, zoals Rijke pa arme paHet miljonairsbrein ontrafeld en De rijkste man van Babylon, stuk voor stuk aanraders voor eenieder die meer wil gaan sparen. Maar net zoals bij elk archetype is ook hier een schaduwzijde die zelden onder de aandacht wordt gebracht.

Of de angst nu bewust is of niet, Spaarders zijn altijd bang dat hun geld op een dag op is en dat ze arm, eenzaam en afhankelijk zullen worden. Ze bezweren deze diepe angstgevoelens door te sparen, waardoor de ergste zorgen tijdelijk verdwijnen. Angst is verreweg hun sterkste drijfveer. Vaak hebben deze mensen, die we vaak beschouwen als voorbeeld van gezond financieel gedrag, het innerlijk niet gemakkelijk. Ze worden vaak geplaagd door angsten en zorgen die niet rationeel zijn, omdat ze aanzienlijk vermogen bezitten. Daarom lijken Spaarders vaak niet te kunnen genieten van de dingen die ze kopen, hebben ze moeite met gul te zijn en voelen ze zich niet erg ontspannen met geld, tenzij ze sparen.

Spaarders ervaren een stroom van positieve gevoelens als ze geld op hun rekening storten, in hun uitgaven snijden of een langetermijninvestering doen. Maar zoals bij elk archetype is dit gevoel slechts van tijdelijke aard. De Verlangende Geest realiseert zich snel genoeg dat ook deze zekerheid betrekkelijk is en zoekt een nieuwe impuls, die het aangename gevoel van zekerheid kan versterken. Daarom zoekt De Spaarder naar een gelegenheid om opnieuw iets te kunnen sparen of besparen.

Tips voor De Spaarder:

  • Neem je vaker voor, in dit uur probeer ik me te ontspannen en van het leven te genieten.
  •  Stel jezelf financiële doelen. Is er werkelijk een bedrag in spaargeld dat je tevreden stelt of moet je eigenlijk constateren dat je nooit genoeg hebt?
  • Neem een time-out als je problemen hebt met geld en onderneem niet direct actie om deze gevoelens te verlichten. Las een periode van zelfreflectie in en probeer het probleem niet meteen van buitenaf op te lossen. Heb jij vaak last van negatieve gedachten? En levert dat stress op? Pak als eerste je stress aan. Volg bijvoorbeeld de online cursus: nooit meer zorgen of stress. 
  •  Huur een professional in. Vraag advies aan een financieel planner en laat hem analyseren hoeveel je zou moeten sparen. Misschien heb je wel genoeg spaargeld om je levensstandaard voor de rest van je leven op dit niveau te kunnen houden.
  • Laat automatisch geld opzij zetten voor leuke dingen of donaties.

Archetypen die je moet benadrukken om balans te creëren zijn, De Plezierzoeker, De Idealist en De Verzorger.

De Ster: spendeert, investeert en doneert om te worden erkend, zich hip te voelen of haar gevoel van eigenwaarde te vergroten

Kernkwaliteiten: leiderschap en stijl.

Pijnlijke emotionele toestanden zijn: gevoelig voor kritiek, narcistisch, angstig, onbeduidend, waardeloos, eenzaam en onecht.

Sterren willen aandacht, erkenning, respect of prestige – of ze nu beroemd zijn of niet. Dit verlangen beheerst het grootste deel van hun financiële beslissingen, zoals de vraag hoeveel en wat ze uitgeven, welke soort carrière ze nastreven, waar ze wonen en zelfs met wie ze trouwen. Volgens De Ster kun je liefde kopen met geld. Dat kan betekenen dat ze buitensporig geld besteden aan kleding en schoonheid, waarbij ze vooral gericht zijn op lichamelijke aantrekkingskracht.

Het kan ook zijn dat ze hun financiële reserves besteden aan het creëren van een succesvol imago. Andere Sterren gebruiken hun vrijwilligerswerk, hun carrièrekeuze of de buurt waarin ze wonen om indruk te maken op mensen en aandacht te trekken. Dingen die niet noodzakelijk zijn kunnen voor Sterren toch als noodzakelijk voelen. Voor de mensen bij wie dit archetype dominant is kan de zucht naar erkenning niet alleen leiden tot schulden, maar ook tot gevoelens van leegheid.

Sterren zijn allesbehalve dom en naïef. In veel opzichten zijn het realisten. In de eenentwintigste eeuw is het nu eenmaal realiteit dat mensen mede op grond van hun uiterlijk worden beoordeeld en beloond. Studies hebben aangetoond dat schoonheid een positieve invloed heeft op je salaris.

Veel Sterren zijn in hun jeugd gediscrimineerd. Ze hebben zich voorgenomen om nooit meer in een situatie te komen waar anderen hen op hun uiterlijk veroordelen. Andere Sterren hebben last van het syndroom van het Lelijke Eendje: een ervaring waarin je je niet aantrekkelijk voelt op grond van een lichamelijke toestand in je jeugd, waarbij het overigens niet uitmaakt of dat gevoel reëel is of ingebeeld. Sterren zijn vaak opgevoed door ouders die zelf ook een gebrek aan eigenwaarde hadden of op hun manier Sterren waren die graag de aandacht trokken van mensen om zich heen.

Mensen die dominant beïnvloed zijn door het archetype van De Ster zijn bereid om ter wille van de erkenning onaangename aspecten op de koop toe te nemen. Niemand geeft graag toe dat we genieten van de bewondering van anderen. Toch is dit een tamelijk onschuldige menselijke eigenschap.

Hoewel sommige Sterren ruim bij kas zitten, willen ze anderen vaak laten geloven dat ze meer geld bezitten dan ze in werkelijkheid hebben, of dat ze er beter mee omgaan dan ze in werkelijkheid doen. Als je de Ster toestaat om je financiële leven te laten bepalen, begeef je je op glad ijs. Daarmee benadruk je dat je gescheiden ben van andere mensen, wat slechts een illusie is. Het vermindert je vermogen om liefde te geven en je bouwt ook niet echt een gevoel van eigenwaarde op.

Tips voor De Ster:

  • Denk vaker, iets aan anderen geven geeft me vreugde en geluk.
  • Let in de komende dagen op of je dingen koopt of geld geeft om respect af te dwingen bij anderen. Wees zo eerlijk mogelijk. Probeer uit te vinden welk resultaat je verwacht. Gaat het erom hoe mensen reageren op je nieuwe bezit? Hoe lang blijf je geïnteresseerd in de aankoop? Wat doe je als de gewenste reactie uitblijft?
  • Probeer eens per week de impuls te weerstaan om iets te kopen of te doneren om je imago te verbeteren. Hoe lang blijven je gevoelens gericht op de aankoop of donatie?

Archetypen die je moet benadrukken om balans te creëren zijn, De Bewaker, De Onschuldige, De Verzorger en De Idealist.

De Onschuldige: vermijdt geld en hoopt dat alles vanzelf op zijn pootjes terechtkomt

Kernkwaliteiten: Hoop en aanpassingsvermogen.

Pijnlijke emotionele toestanden zijn: gefrustreerd, verlamd, wanhopig, inadequaat, vermijdingsgedrag, hulpeloos en slachtofferrol.

Het gaat bij dit archetype niet om hoeveel geld men op zak heeft. De rode draad in het verhaal van De Onschuldige is dat hij er niet in slaagt om het geld op zodanige manier de baas te worden dat het op lange termijn financiële zelfstandigheid biedt. Er zijn miljoenen mensen die in het huidige economische systeem vastlopen omdat hun talenten op een ander terrein liggen dat financieel niets of weinig oplevert. Onschuldigen hebben nooit genoeg en raken in verwarring door geld. Als ze geld hebben lijken ze het niet te kunnen vasthouden. En Onschuldigen zonder geld hebben het gevoel dat ze het nooit zullen krijgen.

Omdat het niet hun sterkste kant is gaan Onschuldigen geldzaken vermijden. De Onschuldige heeft geen enkele financiële strategie en heeft daarom vaker dan andere mensen een negatief beeld van geld. Onschuldigen hoeven niet arm te zijn, hoewel dit soms wel het geval is. Velen van hen strompelen van loonstrook naar loonstrook, hebben chronische schulden of een veel lagere levensstandaard dan ze zouden willen. Onbewust geloven ze dat ze het nooit breed zullen hebben. Dat kan te maken hebben met een zelfbeeld dat ze als kind hebben overgenomen of in de hand is gewerkt door een gebrek aan de vereiste vaardigheden. Ze hebben geen of weinig reserves.

De meeste Onschuldigen hebben niet het gevoel dat ze in staat zijn om hun situatie te veranderen. Ze hopen dat ze door geluk een financiële meevaller of salarisverhoging krijgen, zodat ze uit de schulden komen en wat kunnen sparen voor later. Ze nemen vaak deel aan loterijen of netwerkmarketing. Ze zijn zo gefrustreerd en wanhopig over hun situatie, dat oplossingen om snel rijk te worden aantrekkelijk lijken. Helaas wordt het gebrek aan zelfvertrouwen hierdoor alleen maar versterkt en groeit hun gevoel van financiële mislukking.

Het goede nieuws is echter dat een Onschuldige met de juiste instrumenten kan leren om geld te verdienen en te behouden en zelfs rijk te worden als hij of zij dat wil. Hij kan leren hoe hij geld moet beheren.

Ouders die zelf met hun handen in het haar zitten als het om financiën gaat, zijn vaak niet in staat om hun kinderen de basisregels van geldbeheer te leren. Of in sommige gevallen worden Onschuldigen juist financieel ondersteund door ouders. Vaak krijgen ze dan opmerkingen te horen die hun financiële onvermogen versterken: ‘maak je geen zorgen om geld. Wij zullen wel voor je zorgen.’ Het feit dat gezinshoofden welgesteld zijn leidt er vaak toe dat kinderen en kleinkinderen, zowel mannen als vrouwen financiële zaken vermijden. In andere situaties worden kinderen van succesvolle ouders vaak onbewust Onschuldigen uit rebellie, vooral als hun ouders hen slecht hebben behandeld of niet genoeg liefde hebben gegeven.

Er is een voordeel verbonden aan het vermijdingsgedrag van de Onschuldige. Je hoeft niet onder ogen te zien hoeveel je hebt uitgegeven, hoeveel je nu precies verdient en welke veranderingen er nodig zijn om jezelf te bevrijden. Door de ogen te sluiten voor hun problemen ontlopen Onschuldigen de angst voor onvermogen, verwarring en incompetentie. Er is veel moed voor nodig om de waarheid van onze financiële situatie onder ogen te zien. Maar pas wanneer we bereid zijn om onze ideeën over geld kritisch tegen het licht te houden en de gevoelens waartegen deze ideeën ons beschermen, kunnen er dingen veranderen.

Het feit dat je je in het verleden als Onschuldige gedroeg, betekent niet dat je ook in de toekomst aan dit archetype vastzit. Als je oprecht durft te kijken naar de opvattingen die je financiële leven beheersen, dan zul je in staat zijn om te transformeren. Er zijn allerlei manieren om een meer bevredigende relatie met geld te krijgen.

Tips voor De Onschuldige:

  • Richt je op de gedachte, als ik mijn levensstijl vereenvoudig kan ik financieel zelfstandig worden.
  • Doe onderzoek. Schrijf al je vooroordelen over geld op. Confronteer vervolgens elk van deze gedachten met de volgende vragen: 1. Is deze gedachte waar? 2. Is het mogelijk om er absoluut zeker van te zijn dat dit waar is? 3. Wat voor reacties voel je als je deze gedachte denkt? 4. Hoe zou je zijn zonder die gedachte?
  • Onderzoek je financiële situatie. Gebruik de Geld en Gelukkig balans. Breng daarna de nodige veranderingen aan.
  • Reserveer elke maand een bedrag om te sparen.
  • Schakel indien nodig een coach in om je te helpen bij deze transformatie.

Archetypen die je moet benadrukken om balans te creëren zijn, De Imperiumbouwer, De Bewaker en De Spaarder.

De Verzorger: geeft en leent geld aan anderen uit mededogen en generositeit

Kernkwaliteiten: empathie en gulheid.

Pijnlijke emotionele toestanden zijn: schuldig, martelaar, overbelast, boos, zichzelf vergetend en superieur.

Verzorgers gebruiken hun geld, tijd en energie om hun familie en vaak ook hun vrienden te helpen. Ze offeren zich op voor het succes van anderen. Zelfs als die financieel niet van hen afhankelijk zijn. In sommige gevallen moeten de verzorgers overal voor betalen, van de boodschappen en de huur tot de elektriciteitsrekening.

Niet alle Verzorgers richten hun energie op het zorgen voor familieleden en vrienden. Degenen met een wat breder perspectief offeren hun financiële stabiliteit op om bijstand te verlenen aan mensen die minder bevoorrecht zijn. Ze geven hun tijd en geld aan doelen waarvan ze denken dat ze de mensheid ten goede zullen komen. Sommige werken op terreinen zoals de gezondheidszorg of de sociale hulpverlening en maken soms extreem veel uren waarvoor ze weinig betaald krijgen.

Vaak hebben Verzorgers ongelofelijk veel talent. Ze hebben hun financieel leven beter op orde dan de mensen om zich heen en anderen kunnen (financieel) op hen vertrouwen. Bij geen ander archetype vind je zoveel medeleven, empathie en vrijgevigheid.

Vaak geven ze meer dan andere mensen verstandig vinden. Soms ontstaat het gedrag van Verzorgers niet uit generositeit, maar uit een soort plichtsgevoel of de behoefte om iemand te hebben die hen nodig heeft. Verzorgers vinden het moeilijk om geld aan zichzelf uit te geven en als ze dat doen, dan voelen ze zich schuldig omdat anderen er meer behoefte aan hebben dan zij.

Mensen die vanuit dit archetype leven zijn vaak al vroeg in hun leven in de rol van verzorger geplaatst. Soms zijn ze de oudste van het gezin, het ‘verantwoordelijke’ kind, of het kind van ouders die zelf onverantwoordelijk omgingen met hun geld. Verzorgers zijn soms de enige in hun gezinnen die financieel succesvol zijn en in staat zijn om uit moeilijke financiële situaties te komen. In welgestelde gezinnen zijn het soms degenen die de beste opleiding kregen of werden klaargestoomd om de leiding over te nemen van het familiebedrijf. Ze dragen om die reden een soort schuldgevoel met zich mee en proberen dat te sussen door de rol van redder van de familie aan te nemen. Veel verzorgers zijn bang voor het moment dat ze niet meer nodig zijn.

Verzorgers hebben al vroeg ingezien dat er voor anderen moet worden gezorgd en begrepen dat ook dit een manier is om zelf te groeien. Het is prachtig als je geld gebruikt om anderen te helpen. Het inlevingsvermogen, hun zorg, hun inzet en hun vindingrijkheid zijn eigenschappen waar veel andere archetypen van kunnen leren. Als je verzorger bent, mag je trots zijn op de liefdevolle aandacht die je geeft aan je medemensen.

De keerzijde is, dat wanneer je niet genoeg aandacht geeft aan het onderzoeken van de bron het zorgen voor anderen niet tot evenwicht of blijvende voldoening leidt, maar tot een ongezond martelaarschap. In het uiterste geval kan De Verzorger door de intensieve zorg die hij verleent geheel opbranden. Als zij opgebrand zijn of geen waardering krijgen, ontstaat vaak het gevoel dat ook zij recht hebben op toewijding en zorg van anderen. Omdat het creëren van een wederkerige relatie niet hun sterkste punt is ontvangen ze zelden de zorg waar ze naar verlangen.

Verzorgers hebben de neiging om te denken dat degenen die door hen worden ondersteund zelf niet competent of genereus zijn als het om geld gaat. Ze denken dat ze hun kinderen, familie of vrienden helpen door hun een lening te verschaffen of hun rekeningen te betalen. Maar hulp helpt de anderen niet altijd. De ander kan hierdoor ook afhankelijk worden, of er kan de volgende keer een crisis opdoemen die nog meer vraagt.

Verzorgers zijn vaak vrouwen. Maar ook mannen kunnen verzorgers zijn. Zij zijn dan vaak de enige kostwinner in de familie en dragen niet alleen de financiële lasten, maar hebben ook de machtspositie die de rol van kostwinner met zich meebrengt. Een Verzorger die financieel afhankelijk is van zijn of haar partner kan veel geven aan mensen waarvan hij of zij denkt dat ze het minder hebben.

Pas als we een identiteitsgevoel krijgen dat niet primair afhankelijk is van onze relaties met anderen, kunnen we andere mensen echt helpen. Jezelf bevrijden van een ongezonde vorm van zorgzaamheid betekent niet dat je een koud en ongevoelig mens moet worden die alleen om zichzelf geeft. Je zou mensen wat effectiever kunnen helpen als er meer balans was tussen de zorg voor hen en de zorg voor jezelf.

Tips voor De Verzorger:

  • Neem jezelf voor, ik kan pas goed voor anderen zorgen, wanneer ik eerst goed voor mezelf zorg.
  • Vraag jezelf eens af: Wie help ik hier echt mee? Waarom geef ik mijn tijd en mijn geld eigenlijk en wat verwacht ik precies terug?
  • Denk aan het volgende gezegde: ‘Geef een man vis en hij heeft een dag te eten. Leer hem vissen en hij heeft zijn hele leven te eten’. Op welke manier conditioneer je de ander met je zorg tot afhankelijkheid, zoals jij bent geconditioneerd tot zorgzaamheid.
  • Maak er een gewoonte van om elke dag tijd te nemen om te genieten van je eigen gezelschap. Al is het maar een wandeling of het luisteren naar muziek.
  •  Doe eens een stap terug en vraag jezelf af, hoe is mijn verzorgende gedrag ontstaan? Hoe ben ik hier gekomen? Wat is er gebeurd tijdens mijn opvoeding waardoor ik het gevoel heb gekregen dat ik voor iedereen moet zorgen? Wanneer je dit herkent is het gemakkelijker om je gedrag aan te passen.
  • Een veel voorkomende fout die verzorgers maken is dat zij denken te weten wat degenen die door hen worden geholpen nodig hebben. Ga in gesprek en stel vragen. Wat wil je werkelijk in je leven? Bewijs ik je een dienst? Hoe kan ik ervoor zorgen dat jij je doelen bereikt? Hoe zou onze relatie eruit zien als ik mijn financiële steun verminderde of terugtrok?

Archetypen die je moet benadrukken om balans te creëren zijn, De Onschuldige, De Plezierzoeker en De Spaarder.

De Imperiumbouwer: streeft naar macht en wil iets creëren wat blijvende waarde heeft en vernieuwend is.

Kernkwaliteiten: vernieuwing en besluitvaardigheid.

Pijnlijke emotionele toestanden zijn: gedreven, hebzucht, dominant gedrag, onverzadigbaar, onzeker, gestrest, eenzaam en grootheidswaanzin.

Imperiumbouwers zijn erg gericht op succes, met name financieel succes en lijken erg op zichzelf gericht. Dit archetype kan sterke reacties oproepen bij Idealisten, Onschuldigen en verzorgers. Toch is het goed om vooral te letten op de positieve aspecten van dit archetype. Het zouden wel eens aspecten kunnen zijn die je ten onrechte hebt verloochend in je leven.

De meeste Imperiumbouwers verlangen niet naar veel geld, hoewel ze graag over geld praten en er vaak mee bezig zijn. Het zijn eigenlijk visionairs die menen dat ze pas gelukkig zullen zijn als ze een belangrijke en blijvende bijdrage hebben geleverd aan de samenleving. Bijna al het comfort en gemak dat we vandaag de dag vanzelfsprekend vinden, van medicijnen op voorschrift en veilig vliegverkeer tot computertechnologie en mobiele telefoons, zijn in ons leven gebracht door Imperiumbouwers. Door de eeuwen heen zijn er veel Imperiumbouwers geweest die werden gemotiveerd door een droom voor de wereld. Omdat ze zelf vaak veel ellende hebben doorgemaakt , hebben ze een hart voor de armen en proberen ze de moeilijke levensomstandigheden van anderen te verlichten door het verbeteren van het publieke welzijn.

De samenleving kan bijzonder profiteren van de inzet die Imperiumbouwers tonen, die overigens zelf een comfortabel leven leiden. Maar er kunnen ook enorme persoonlijke kosten verbonden zijn aan het profijt dat de samenleving van hen heeft. Imperiumbouwers zijn vaak workaholics, maar zullen dat niet graag toegeven. In het uiterste geval offeren ze bijna alles op voor hun droom, inclusief huwelijken, familierelaties, zakenpartners en soms zelfs hun eigen normen en waarden.

Meer dan welk archetype dan ook wil De Imperiumbouwer altijd meer. Ze geloven dat het opbouwen van een Imperium hen op den duur meer geluk, voldoening, balans en rust zal brengen. Daarom brengen ze een onevenredig groot deel van hun tijd door met het nadenken over en werken aan de toekomst. Vraag een willekeurige ondernemer of hij tevreden is met de progressie van zijn concern in de laatste twee jaar en hij begint vrijwel onmiddellijk over wat hij nog niet heeft bereikt en wat er nog moet gebeuren. Dit archetype is op het lege in plaats van het volle glas gericht.

Imperiumbouwer zijn vaak machtige, charismatische leiders die de aandacht opeisen en hun zaak, hun familie en anderen met wie ze in contact staan sterk beïnvloeden. Hun ego wordt niet alleen gestreeld door hun prestaties, maar ook door de erkenning die ze krijgen. Maar als je dieper kijkt dan kan blijken dat angst de motor is die deze individuen drijft, ook al erkennen ze dat zelf niet. Het kan de angst zijn om de controle te verliezen, om verlaten te worden, om machteloos of hulpeloos te zijn of de angst voor financieel verlies.

Bijna elke Imperiumbouwer heeft in zijn omgeving gezien wat het betekent om te verliezen of zelf een pijnlijke verlieservaring meegemaakt. Als je ver genoeg teruggaat in het verleden blijken veel Imperiumbouwers uit eigen ervaring te weten hoe het is om je onbelangrijk of waardeloos te voelen, hoe het is om het gevoel te hebben dat je nooit iets groots tot stand zult brengen. Doordat ze over talent en ambitie beschikken waren ze in staat om deze pijnlijke gevoelens te compenseren door een identiteit op te bouwen die de wereld dagelijks toont dat ze waardevol en belangrijk zijn.

De reden waarom Imperiumbouwers niet tevreden zijn als ze hun doelstelling hebben bereikt, is dat ze niet de juiste behoefte bevredigen. Hoe meer de ambitie van De Imperiumbouwer verborgen gevoelens compenseert – onwaardig, schaamte, kwetsbaarheid, angst of eenzaamheid – des te sterker ze het gevoel hebben dat er gevaar op de loer ligt.

Imperiumbouwers zijn vaak zakelijke ondernemers. Als Imperiumbouwer heb je waarschijnlijk veel om trots op te zijn. Maar om te zien of je misschien te vastberaden bent – omdat je teveel vasthoudt aan je trots of op een ongezonde manier op je werk of het geld gericht bent – zul je vanuit een ander perspectief naar je situatie moeten leren kijken.

Tips voor De Imperiumbouwer:

  • Zeg tegen jezelf, ik heb nu genoeg om echt van mijn leven te kunnen gaan genieten. Het bereiken van mijn doelen zal niet écht een verschil in innerlijke levenskwaliteit geven.
  •  Bewegende doelen. Denk terug aan een moment 5 of 10 jaar geleden, toen je een financieel vaststelde voor je toekomstig imperium. Wat was dat doel? Heb je dat doel nu bereikt of overtroffen?
  • Waar ben je het meest bang voor? Noteer één of nog liever meerdere ervaringen uit je verleden die traumatisch waren of indruk hebben gemaakt en een bepaalde relatie hebben met je motivatie om een Imperiumbouwer te zijn.
  •  Experimenteer en leef een dag of langer alsof je je doel al bereikt hebt. Doe wat er voor nodig is om van de dingen in je leven af te komen die niet meer bestaan als je je doel hebt bereikt, bijvoorbeeld een volle agenda of aan de zaak denken terwijl je met iets anders bezig bent.
  • Besteed ook wat geld aan eigen plezier of dat van anderen.

Archetypen die je moet benadrukken om balans te creëren zijn, De Plezierzoeker en De Idealist.

Met inzicht in jouw Archetypen gaat het je beter lukken om inzicht te krijgen in je gedrag met geld. Wil je weten over de ideale balans tussen geld en wat gelukkig maakt. Lees dan ook het GRATIS e-book: in 7 stappen meer geld op je rekening.